Kalite ve Denetim Terimleri Sözlüğü

Sektörde yıllarını geçirenler için gündelik olan terimler, işe yeni başlayanlar için çoğu zaman aşılması gereken bir duvara dönüşür. VDA, CQI, FMEA, PPAP, run@rate… Bir noktadan sonra mesele işi yapmak olmaktan çıkar; neyin ne anlama geldiğini çözmeye çalışmak başlı başına bir iş halini alır.

Bu sözlüğü tam da bu ihtiyaçtan yola çıkarak hazırladık. Klasik bir sözlük olmanın ötesinde, her terimin tanımıyla birlikte pratikte ne ifade ettiğini ve denetim süreçlerinde nerede karşınıza çıktığını da kısaca açıklıyoruz. İhtiyaç duyduğunuz başlığa giderek doğrudan okumaya başlayabilirsiniz.

Sözlük sürekli genişliyor. Eklenmesini istediğiniz bir terim varsa bize iletmeniz yeterli.

8D Nedir?

8D, otomotivde yaygın kullanılan sekiz adımlı problem çözme yöntemidir. Adımları ve en sık atlanan noktalar.

Detay →

APQP Nedir?

APQP, ürün ve proses geliştirmeyi fazlara ayırarak planlayan çerçevedir. 2024’te gelen 3. baskı ne değiştirdi?

Detay →

Artık Risk

Artık risk nedir? Kontroller uygulandıktan sonra geriye kalan risk düzeyi ve kabul edilmesi.

Detay →

Baz Yıl

Baz yıl nedir? Sera gazı envanterinde karşılaştırma referansı olarak seçilen yıl ve yeniden hesaplama koşulları.

Detay →

Catchball

Catchball nedir? Hedef yayılımında seviyeler arası karşılıklı görüşme ve mutabakat yöntemi.

Detay →

Çevre Boyutu Nedir?

Çevre boyutu, faaliyetlerinizin çevreyle etkileşen unsurudur. Çevresel etkiden farkı ve önemli boyutların belirlenmesi.

Detay →

Çifte Önemlilik (Double Materiality)

Çifte önemlilik nedir? Etki önemliliği ve finansal önemlilik kavramları ile sürdürülebilirlik raporlamasındaki yeri.

Detay →

Cp ve Cpk Nedir?

Cp prosesin potansiyelini, Cpk gerçek performansını gösterir. Aradaki fark ne anlama gelir ve nasıl yorumlanır?

Detay →

Denetim Programı Nedir?

Denetim programı, belirli bir dönem için planlanan denetimlerin bütünüdür. ISO 19011:2026 ile gelen yeni planlama unsurları.

Detay →

Dokümante Edilmiş Bilgi Nedir?

Dokümante edilmiş bilgi, doküman ve kayıt kavramlarını tek çatıda toplayan terimdir. Kalite el kitabı hâlâ zorunlu mu?

Detay →

Dönüşüm Kaplama Nedir?

Dönüşüm kaplama, metal yüzeyin kimyasal reaksiyonla dönüştürülmesidir. Boyanın ön işlemi olsa da CQI-12’de kendi gereklilikleri vardır.

Detay →

DRBFM Nedir?

DRBFM, tasarım değişikliğine odaklanan gözden geçirme yöntemidir. FMEA’dan farkı ve ne zaman uygulanır?

Detay →

Düzeltici Faaliyet Nedir?

Düzeltici faaliyet, uygunsuzluğun tekrarını önleyen sistem değişikliğidir. Süreç adımları ve etkinliğin nasıl doğrulanacağı.

Detay →

Emisyon Faktörü

Emisyon faktörü nedir? Faaliyet verisini sera gazı emisyonuna çeviren katsayı, kaynak seçimi ve belgelenmesi.

Detay →

Fark Analizi (Gap Analysis) Nedir?

Fark analizi, mevcut sisteminizle yeni gereklilikler arasındaki farkı madde bazında ortaya koyan çalışmadır. Doğru çıktı nasıl olmalı?

Detay →

Gage R&R Nedir?

Gage R&R, ölçüm sisteminin tekrarlanabilirlik ve yeniden üretilebilirlik değişkenliğini belirler. Nasıl yapılır, sonuç nasıl yorumlanır?

Detay →

Galvanik Kaplama Nedir?

Galvanik kaplama, elektrik akımıyla metal yüzeye kaplama uygulanmasıdır. Otomotivde CQI-11 kapsamına giren prosesler hangileri?

Detay →

Geçiş Denetimi Nedir?

Geçiş denetimi, mevcut belgenin yeni standart sürümüne taşınmasını sağlayan denetimdir. Mevcut denetime bindirilebilir mi?

Detay →

Genel Sebep Nedir?

Genel sebep, prosesin doğasında bulunan ve sürekli etkili olan değişkenliktir. Özel sebepten farkı ve iyileştirme yaklaşımı.

Detay →

Gözetim Denetimi Nedir?

Gözetim denetimi, belge geçerlilik süresi boyunca sistemin sürdürülebilirliğini doğrulayan ara denetimdir. Yeniden belgelendirmeden farkı nedir?

Detay →

Harmonize Yapı (HS) Nedir?

Harmonize yapı, ISO yönetim sistemi standartlarının ortak madde iskeletidir. Entegre sistem kurulumunu nasıl kolaylaştırır?

Detay →

Hidrojen Gevrekliği Nedir?

Hidrojen gevrekliği, kaplama sırasında absorbe edilen hidrojenin yüksek mukavemetli çelikte kırılganlık yaratmasıdır. Fırınlama ve kontrol gereklilikleri.

Detay →

Hoshin Kanri

Hoshin Kanri nedir? Politika yayılımı yöntemiyle stratejinin süreç ve ekip hedeflerine kırılması.

Detay →

İç Denetim Nedir?

İç denetim, kuruluşun kendi yönetim sistemini kendi adına denetlemesidir. Amacı, denetim türleri ve etkin iç denetimin şartları.

Detay →

İkinci Taraf Denetim Nedir?

İkinci taraf denetim, kuruluşun kendi tedarikçisinde yürüttüğü denetimdir. Ne zaman gerekir, program nasıl kurulur?

Detay →

İlgili Taraflar Nedir?

İlgili taraflar, kuruluşun kararlarından etkilenen veya kuruluşu etkileyen taraflardır. Kimler sayılır, beklentileri nasıl gerekliliğe dönüşür?

Detay →

İzlenebilirlik Nedir?

İzlenebilirlik, bir ürünün geçmişini ve dağıtımını izleyebilme yeteneğidir. Parti büyüklüğü kararı neden maliyeti belirler?

Detay →

Kalitesizlik Maliyeti (COPQ) Nedir?

Kalitesizlik maliyeti, kalite sorunlarının kuruluşa gerçek maliyetidir. Dört kategori ve buzdağının altında kalanlar.

Detay →

Kapsam 1 ve Kapsam 2 Emisyonlar

Kapsam 1 ve Kapsam 2 emisyonlar nedir? Doğrudan emisyonlar ile satın alınan enerji kaynaklı dolaylı emisyonların tanımı ve…

Detay →

Kapsam 3 Emisyonlar

Kapsam 3 emisyonlar nedir? Kuruluşun değer zincirinde oluşan dolaylı sera gazı emisyonları, kategorileri ve hesaplama yaklaşımı.

Detay →

Katmanlı Proses Denetimi (LPA) Nedir?

LPA, aynı noktanın farklı yönetim kademelerince farklı sıklıklarda denetlenmesidir. İç denetimden farkı ve tasarım kuralları.

Detay →

Kök Neden

Kök neden nedir? Problemin ortadan kaldırılabilir asıl sebebi, oluşum ve kaçış nedeni ayrımı.

Detay →

Kök Neden Analizi Nedir?

Kök neden analizi, problemin asıl kaynağını bulma çalışmasıdır. 5 Neden, balık kılçığı, 8D ve sık yapılan üç hata.

Detay →

Kontrol Kartı Nedir?

Kontrol kartı, prosesin zaman içindeki davranışını izleyen araçtır. Kontrol limiti ile tolerans arasındaki kritik fark.

Detay →

Kontrol Planı Nedir?

Kontrol planı, hangi karakteristiğin nasıl kontrol edileceğini tanımlayan belgedir. Türleri, içeriği ve sık yapılan hatalar.

Detay →

Kuruluşun Bağlamı Nedir?

Kuruluşun bağlamı, yönetim sisteminin sonuçlarını etkileyen iç ve dış hususlardır. Nasıl belirlenir, denetimde neye bakılır?

Detay →

MSA Nedir?

MSA, ölçüm sisteminin güvenilirliğini değerlendirir. Kalibrasyondan farkı ve neden SPC’nin ön koşuludur?

Detay →

Müşteri Özel Gereklilikleri (CSR) Nedir?

CSR, OEM’lerin IATF 16949’a ek olarak tanımladığı gerekliliklerdir. CQI değerlendirmeleri ve PSCR ataması gibi yükümlülükler buradan doğar.

Detay →

Öncü ve Ardıl Gösterge

Öncü ve ardıl gösterge nedir? Süreç içi erken uyarı göstergeleri ile sonuç göstergelerinin farkı ve dengesi.

Detay →

Öz Değerlendirme Anketi (SAQ)

SAQ nedir? Otomotiv tedarik zincirinde kullanılan sürdürülebilirlik öz değerlendirme anketi ve kanıt beklentileri.

Detay →

Öz Değerlendirme Nedir?

Öz değerlendirme, kuruluşun kendi sistemini belirlenmiş bir kılavuza göre değerlendirmesidir. Sıklık ve kayıt yükümlülükleri nelerdir?

Detay →

Özel Proses Nedir?

Özel proses, sonucu tamamlandıktan sonra ölçümle tam doğrulanamayan prosestir. Isıl işlem, kaplama ve kaynak neden bu kategoriye girer?

Detay →

Özel Sebep Nedir?

Özel sebep, prosesin normal davranışının dışındaki değişkenliktir. Genel sebepten farkı ve müdahale kararı.

Detay →

PFMEA Nedir?

PFMEA, üretim prosesinden kaynaklanan hata türlerini analiz eder. DFMEA’dan farkı ve kontrol planıyla bağlantısı.

Detay →

Poka-Yoke Nedir?

Poka-yoke, hatanın oluşmasını veya ilerlemesini engelleyen mekanizmadır. Hata saptamadan farkı ve doğrulama zorunluluğu.

Detay →

Pp ve Ppk Nedir?

Pp ve Ppk proses performansını, Cp ve Cpk yeterliliğini gösterir. Hangisi ne zaman kullanılır?

Detay →

PPAP Nedir?

PPAP, üretim prosesinin müşteri gerekliliklerini karşılayabildiğini kanıtlama sürecidir. Ne zaman gerekir, neleri kapsar?

Detay →

Proses Yaklaşımı Nedir?

Proses yaklaşımı, faaliyetleri birbirine bağlı süreçler sistemi olarak yönetmektir. Departman odaklı yönetimden farkı nedir?

Detay →

Proses Yeterliliği Nedir?

Proses yeterliliği, prosesin tolerans içinde ürün üretme yeteneğidir. Hesaplamadan önce sağlanması gereken koşullar.

Detay →

PSCR Nedir?

PSCR, otomotivde ürün güvenliği ve uygunluğundan sorumlu temsilcidir. Görevleri, atama zorunluluğu ve sorumluluk dağılımı.

Detay →

PUKÖ Döngüsü Nedir?

PUKÖ, yönetim sistemlerinin temelindeki sürekli iyileştirme döngüsüdür. Dört aşaması ve standart madde yapısıyla ilişkisi.

Detay →

Risk İştahı

Risk iştahı nedir? Kuruluşun hedeflerine ulaşmak için kabul etmeye istekli olduğu risk düzeyi ve kabul kriterleri.

Detay →

Risk Temelli Düşünme Nedir?

Risk temelli düşünme, riskleri ve fırsatları sistemin her aşamasına yayan yaklaşımdır. Ayrı bir risk prosedürü gerekir mi?

Detay →

Sanal Lokasyon Nedir?

Sanal lokasyon, fiziksel adresi olmayan ancak denetlenmesi gereken dijital ortamları tanımlar. Denetim programınıza nasıl dahil edilir?

Detay →

Sera Gazı Envanteri

Sera gazı envanteri nedir? Kuruluş seviyesinde emisyonların belirlenmesi, sınır kararları ve raporlama esasları.

Detay →

Süreç Sahibi

Süreç sahibi kimdir? Süreç performansından sorumlu, kaynak ve karar yetkisi olan rolün tanımı.

Detay →

Tedarik Zinciri Durum Tespiti (Due Diligence)

Tedarik zinciri durum tespiti nedir? Tedarikçilerdeki çevresel ve sosyal risklerin belirlenmesi, önlenmesi ve izlenmesi süreci.

Detay →

Ürün Güvenliği

Ürün güvenliği, bir ürünün tasarımı ve imalatının, kullanıcıya zarar veya tehlike oluşturmayacak şekilde yönetilmesidir. Otomotiv kalite yönetim sisteminde…

Detay →

Ürün Uygunluğu Nedir?

Ürün uygunluğu, ürüne uygulanan tüm geçerli gerekliliklerin karşılanmasıdır. Ürün sorumluluğuyla ilişkisi ve güvenlikten farkı.

Detay →

Uygunsuzluk Nedir?

Uygunsuzluk, bir gerekliliğin karşılanmamasıdır. Doğru bulgu nasıl yazılır, düzeltme ile düzeltici faaliyet arasındaki fark nedir?

Detay →

Uyum Yükümlülüğü Nedir?

Uyum yükümlülüğü, çevre yönetim sisteminde karşılanması gereken yasal ve gönüllü şartlardır. Nasıl belirlenir ve değerlendirilir?

Detay →

Uzaktan Denetim Nedir?

Uzaktan denetim, ISO 19011:2026 ile standardın ayrılmaz parçası hâline geldi. Yöntem seçiminde risk, kapsam ve kanıt kalitesi nasıl…

Detay →

Yaşam Döngüsü Perspektifi Nedir?

Yaşam döngüsü perspektifi, çevresel etkileri hammaddeden kullanım ömrü sonuna kadar değerlendirmektir. Ayrıntılı LCA yapmak zorunlu mu?

Detay →

Yatay Yayılım

Yatay yayılım nedir? Bir problemde bulunan çözümün benzer risk taşıyan diğer ürün, hat ve süreçlere uygulanması.

Detay →

Yeniden Belgelendirme Nedir?

Yeniden belgelendirme, belge döngüsü sonunda sistemin tamamını kapsayan denetimdir. Standart geçişlerinde neden kritik?

Detay →

Yönetimin Gözden Geçirmesi Nedir?

Yönetimin gözden geçirmesi, üst yönetimin sistemi planlı aralıklarla değerlendirmesidir. Tipik girdiler ve beklenen çıktılar neler?

Detay →

Eşleşen terim bulunamadı.