ISO 45001 eğitimi, iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemini kurmak, yürütmek veya denetlemek isteyen kuruluşlar için tasarlanmıştır.
ISO 45001, ISO tarafından yayımlanan uluslararası iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi standardıdır. Diğer yönetim sistemi standartlarıyla ortak harmonize yapıyı paylaşır; bu da entegre sistem yürüten kuruluşlar için önemli bir kolaylık sağlar.
Türkiye’de İSG mevzuatı zaten kapsamlı yükümlülükler getiriyor. ISO 45001’in katkısı, bu yükümlülükleri dağınık uygulamalar yerine sistematik ve ölçülebilir bir çerçevede yönetmenizi sağlamaktır.
Mevzuat uyumu ile yönetim sistemi arasındaki fark
Yasal yükümlülüklerinizi karşılıyor olmanız, ISO 45001 gerekliliklerini karşıladığınız anlamına gelmez — ve tersi de doğrudur.
Mevzuat asgari şartları tanımlar. ISO 45001 ise bunun üzerine şunları ekler:
- Sistematik tehlike tanımlama ve risk değerlendirmesi
- Çalışanların danışma ve katılım mekanizmaları
- İSG hedeflerinin belirlenmesi ve performansın ölçülmesi
- Sürekli iyileştirme döngüsü
- Yüklenici ve tedarikçi kaynaklı risklerin yönetimi
- Üst yönetimin gösterilebilir liderlik sorumluluğu
Denetimlerde en sık karşılaşılan durum, mevzuata uygun ama sistematik olmayan uygulamalardır: risk değerlendirmesi vardır ama güncellenmemiştir, eğitim yapılmıştır ama etkinliği ölçülmemiştir.
Çalışan katılımı: en çok atlanan gereklilik
ISO 45001’i önceki İSG yaklaşımlarından ayıran en belirgin unsur, çalışanların danışma ve katılım süreçlerine verilen ağırlıktır.
Standart, yönetim kademesinde olmayan çalışanların belirli konularda görüşünün alınmasını ve karar süreçlerine katılımının sağlanmasını bekler. Bunun gösterilebilir kayıtları olmalıdır.
Uygulamada bu gereklilik sıklıkla bir imza listesine indirgenir. Denetçinin aradığı ise mekanizmanın gerçekten işlediği: hangi konuda kime danışıldı, gelen görüş ne oldu, karar nasıl etkilendi.
Kimler katılmalı?
- İş güvenliği uzmanları ve işyeri hekimleri
- İSG kurulu üyeleri ve çalışan temsilcileri
- Kalite ve entegre yönetim sistemi sorumluları
- Üretim, bakım ve saha yöneticileri
- İnsan kaynakları yöneticileri
- İç denetçiler
- Yüklenici ve taşeron yönetiminden sorumlu ekipler
Ön koşul yoktur.
Eğitim İçeriği
Temeller
- İSG yönetim sisteminin amacı ve kapsamı
- Harmonize yapı ve diğer standartlarla entegrasyon
- PUKÖ döngüsü ve proses yaklaşımı
- Tehlike, risk ve fırsat kavramları
Standardın maddelerinin incelenmesi
- Kuruluşun bağlamı ve ilgili taraflar
- Liderlik, çalışan katılımı ve danışma
- Planlama: tehlike tanımlama, risk değerlendirmesi, yasal yükümlülükler, İSG hedefleri
- Destek: kaynaklar, yetkinlik, farkındalık, iletişim, dokümante edilmiş bilgi
- Operasyon: operasyonel kontrol, değişiklik yönetimi, satın alma, yükleniciler, acil durum
- Performans değerlendirme, iç denetim, yönetimin gözden geçirmesi
- Olay incelemesi, uygunsuzluk ve düzeltici faaliyet
Tehlike tanımlama ve risk değerlendirmesi
Yöntem seçimi, rutin ve rutin olmayan faaliyetlerin ele alınması, insan faktörleri, değişiklik durumları ve risk kontrol hiyerarşisinin uygulanması ayrıntılı olarak işlenir.
Yasal yükümlülüklerin yönetimi
Uyum yükümlülüğü envanterinin kurulması, mevzuat takibi ve uyum değerlendirmesinin yürütülmesi ele alınır.
Uygulama çalışmaları
Katılımcılar kendi işyerleri üzerinden tehlike tanımlama ve risk değerlendirmesi çalışması yapar.
Eğitim Kazanımları
- ISO 45001 gerekliliklerini madde bazında yorumlayabilme
- Sistematik tehlike tanımlama ve risk değerlendirmesi yürütebilme
- Çalışan danışma ve katılım mekanizmalarını kurabilme
- Yasal yükümlülükleri sisteme yansıtabilme ve uyumu değerlendirebilme
- İSG performansını ölçülebilir hale getirebilme
- Belgelendirme denetimine hazırlanabilme
Süre ve Katılım Seçenekleri
Süre: Genel katılıma açık programlarda 2 gün. Kuruma özel programlarda kapsam ve katılımcı profiline göre 1–3 gün olarak planlanır.
Katılım türü: Genel katılıma açık veya kuruma özel.
Eğitim metodu: Yüz yüze (kuruluşunuzda veya eğitim salonumuzda), uzaktan canlı bağlantı, kayıttan izleme.
Tarihler: Talepler doğrultusunda belirlenir. Talep formunu ilettiğinizde uygun tarih alternatiflerini teklifle birlikte paylaşırız.
Katılım Belgesi
Eğitimi tamamlayan katılımcılara katılım belgesi düzenlenir. Belge; katılımcı adı, eğitim kapsamı, tarih ve süre bilgisini içerir. Yetkinlik kayıtlarınızda ve denetimlerde yetkinlik kanıtı olarak kullanılabilir.
İlgili Eğitimler
- ISO 9001 Eğitimi
- ISO 14001 Eğitimi — çevre yönetim sistemi
- SA 8000 Eğitimi — sosyal sorumluluk
- ISO 19011 Eğitimi — denetim metodolojisi
Kalite, çevre ve İSG sistemlerini birlikte yürüten kuruluşlar için entegre yönetim sistemi programı da düzenlenmektedir.
Eğitimin Ötesinde: Uygulama Desteği
- İSG yönetim sistemi kurulumu ve belgelendirmeye hazırlık
- Tehlike tanımlama ve risk değerlendirmesi çalışmaları
- Yasal yükümlülük envanterinin oluşturulması
- İç denetim hizmeti
- Entegre yönetim sistemi kurulumu
Geçiş sürecinde ihtiyaç duyduğunuz her alanda danışmanlık hizmetlerimizden yararlanabilirsiniz.
ISO 45001 Eğitimi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
ISO 45001 belgesi yasal olarak zorunlu mu?
Hayır. Türkiye’de İSG mevzuatı ayrı yükümlülükler getirir; ISO 45001 belgesi ise gönüllüdür. Ancak müşteri sözleşmeleri, ihale şartnameleri ve tedarik zinciri beklentileri nedeniyle fiilen istenebilmektedir.
Mevzuata uyuyorsak ISO 45001’e de uyuyor muyuz?
Zorunlu olarak hayır. Mevzuat asgari şartları tanımlar; ISO 45001 bunun üzerine sistematik risk yönetimi, çalışan katılımı, hedef belirleme, performans ölçümü ve sürekli iyileştirme gereklilikleri ekler.
Çalışan katılımı gerekliliği ne anlama geliyor?
Standart, yönetim kademesinde olmayan çalışanların belirli konularda görüşünün alınmasını ve karar süreçlerine katılımının sağlanmasını bekler. Bunun gösterilebilir kayıtları olmalıdır; imza listesi tek başına yeterli değildir.
ISO 45001 ile ISO 9001’i birlikte yürütebilir miyiz?
Evet. Her iki standart da harmonize yapıyı paylaşır. Bağlam, liderlik, yetkinlik, dokümante edilmiş bilgi ve iç denetim gibi bölümler tek sistemde birleştirilebilir; belgelendirme denetimleri de birleştirilebilir.
ISO 45001 ile SA 8000 arasındaki fark ne?
ISO 45001 iş sağlığı ve güvenliğine odaklanır. SA 8000 daha geniş bir sosyal sorumluluk kapsamına sahiptir: çalışan hakları, çocuk işçiliği, zorla çalıştırma, ayrımcılık, çalışma saatleri ve ücretlendirme.
Yüklenici ve taşeronlar kapsama giriyor mu?
Evet. Standart, satın alma süreçlerinin ve yüklenici faaliyetlerinin İSG risklerinin yönetilmesini gerektirir. Bu, uygulamada en sık eksik bırakılan alanlardan biridir.
ISO 45001 eğitimi için ön koşul var mı?
Ön koşul yoktur. İSG mevzuatı veya yönetim sistemleri hakkında bilgi katılımı kolaylaştırır.
ISO 45001 eğitimi ne kadar sürüyor?
Genel katılıma açık programlar 2 gün sürer. Kuruma özel programlarda içerik yoğunluğuna göre 1-3 gün olarak planlanır.