IATF 16949 eğitimi, otomotiv tedarik zincirinde üretim yapan kuruluşların kalite yönetim sistemini kurmak, yürütmek ve denetlemek için gereken yetkinliği kazandırır.
IATF 16949, ISO 9001’in otomotiv sektörüne özgü uygulamasını tanımlayan bir standarttır ve tek başına değil, ISO 9001 ile birlikte kullanılır. Otomotiv üreticilerine parça tedarik eden kuruluşlar için fiilî bir pazara giriş şartıdır.
Güncel durum: ne yürürlükte, ne bekleniyor
IATF 16949:2016 yürürlüktedir. Standardın kendisi 2016’dan bu yana değişmedi ve revize sürüm yayımlanana kadar geçerli kalacak.
Rules 6. Baskı 1 Ocak 2025’ten beri uygulanıyor. Bu doküman standardın gerekliliklerini değiştirmedi, ancak denetimlerin nasıl yürütüleceğini ve uygunsuzlukların nasıl ele alınacağını değiştirdi. En dikkat çeken değişikliklerden biri, majör uygunsuzluklara ilk yanıt süresinin kısaltılmasıdır — idari takvim artık çok daha sıkı işliyor.
2. baskı 2027’de bekleniyor. IATF, bir sonraki baskı üzerindeki çalışmalara ISO 9001’in revize sürümü yayımlandıktan sonra başlanacağını teyit etti. Revizyon faaliyetlerinin Ekim 2026’da başlaması ve yeni baskının 2027’de yayımlanması öngörülüyor.
Bunun pratik anlamı şu: bugün belgelendirme sürecine başlayan kuruluşlar mevcut standarda göre ilerler ve revize sürüm yayımlandığında tanınacak geçiş süresinde taşınır. Ancak ISO 9001:2026 hazırlığını şimdiden yapan kuruluşlar, otomotiv tarafındaki geçişe de bir adım önde girer.
Neden ayrı bir eğitim gerekir?
IATF 16949, ISO 9001’in üzerine yaklaşık yüz ek gereklilik ekler. Bu gereklilikler genellikle şu alanlarda yoğunlaşır:
- Ürün güvenliği ve buna bağlı özel kontroller
- Risk analizi, acil durum planları ve iş sürekliliği
- Üretim proseslerinin izlenmesi ve yeterliliği
- Tedarikçi geliştirme, izleme ve ikinci taraf denetimi
- Ölçüm sistemlerinin ve kalibrasyonun yönetimi
- Kalite hedeflerinin saha performansına bağlanması
Ayrıca standart, müşteri özel gereklilikleri yoluyla her OEM’in kendi beklentilerini sisteme dahil eder. Bu nedenle “standardı bilmek” tek başına yeterli olmaz; müşterinizin CSR dokümanını da sisteme yansıtmanız gerekir.
Kimler katılmalı?
- Kalite yöneticileri ve kalite sistem sorumluları
- Yönetim temsilcileri ve süreç sahipleri
- IATF 16949 iç denetçileri
- Üretim, bakım ve mühendislik yöneticileri
- Satın alma ve tedarikçi kalite ekipleri
- Belgelendirme sürecini yönetecek üst düzey yöneticiler
ISO 9001 bilgisi katılımı kolaylaştırır ancak ön koşul değildir; temel kavramlar eğitim içinde ele alınır.
Eğitim İçeriği
Temeller ve yapı
- Otomotiv kalite yönetim sisteminin gelişimi ve IATF’in rolü
- ISO 9001 ile IATF 16949 ilişkisi ve birlikte kullanımı
- Proses yaklaşımı ve risk temelli düşünme
- Belgelendirme kapsamı, uygunluk şartları ve saha tanımları
Standardın maddelerinin incelenmesi
- Kuruluşun bağlamı, liderlik ve otomotiv özel sorumlulukları
- Planlama: riskler, acil durum planları, kalite hedefleri
- Destek: yetkinlik, farkındalık, dokümante edilmiş bilgi
- Operasyon: ürün gerçekleştirme, tasarım, üretim kontrolü, ürün güvenliği
- Dış tedarik kontrolü ve tedarikçi geliştirme
- Performans değerlendirme, iç denetim, yönetimin gözden geçirmesi
- İyileştirme, uygunsuzluk ve düzeltici faaliyet
Müşteri özel gereklilikleri
- CSR dokümanlarının bulunması, izlenmesi ve sisteme yansıtılması
- Sürüm takibi ve envanter yönetimi
- Denetimde CSR uygunluğunun gösterilmesi
Rules 6. Baskı ve denetim pratiği
- Denetim planlama ve süre hesaplamalarındaki değişiklikler
- Uygunsuzluk sınıflandırması ve yanıt süreleri
- Belge askıya alma ve iptal koşulları
- Uzaktan denetim uygulamaları
Core Tools bağlantısı
Standart, APQP, FMEA, MSA, SPC, Kontrol Planı ve PPAP uygulamalarını doğrudan gerektirir. Bu araçların sistem içindeki yeri ve denetimde nasıl sorgulandığı ele alınır.
Uygulama çalışmaları
Katılımcılar kendi süreçleri üzerinden proses haritalama, risk analizi ve denetim senaryosu çalışması yapar. Kuruma özel programlarda tüm örnekler kuruluşunuzun dokümanları üzerinden kurgulanır.
Eğitim Kazanımları
- IATF 16949 gerekliliklerini madde bazında yorumlayabilme
- ISO 9001 ile IATF 16949’u birlikte yönetebilme
- Müşteri özel gerekliliklerini sisteme entegre edebilme
- Rules 6. Baskı çerçevesinde denetim sürecini yönetebilme
- Core Tools uygulamalarını kalite sistemine bağlayabilme
- Belgelendirme ve gözetim denetimlerine hazırlanabilme
Süre ve Katılım Seçenekleri
Süre: Genel katılıma açık programlarda 2 gün. Kuruma özel programlarda kapsam ve katılımcı profiline göre 1–3 gün olarak planlanır.
Katılım türü: Genel katılıma açık veya kuruma özel.
Eğitim metodu: Yüz yüze (kuruluşunuzda veya eğitim salonumuzda), uzaktan canlı bağlantı, kayıttan izleme.
Tarihler: Talepler doğrultusunda belirlenir. Talep formunu ilettiğinizde uygun tarih alternatiflerini teklifle birlikte paylaşırız.
Katılım Belgesi
Eğitimi tamamlayan katılımcılara katılım belgesi düzenlenir. Belge; katılımcı adı, eğitim kapsamı, tarih ve süre bilgisini içerir. Yetkinlik kayıtlarınızda ve denetimlerde yetkinlik kanıtı olarak kullanılabilir.
İlgili Eğitimler
- ISO 9001 Eğitimi — temel kalite yönetim sistemi
- Otomotiv Core Tools — APQP, FMEA, MSA, SPC, Kontrol Planı, PPAP
- VDA 6.3 Proses Denetimi
- PSCR Eğitimi — ürün güvenliği ve uygunluğu
- CQI Eğitimleri — özel proses değerlendirmeleri
Eğitimin Ötesinde: Uygulama Desteği
- Kalite yönetim sistemi kurulumu ve belgelendirmeye hazırlık
- CSR envanteri oluşturma ve sisteme yansıtma
- Fark analizi ve dokümantasyon güncelleme
- İç denetim ve tedarikçi denetimi hizmetleri
- Belgelendirme denetimi öncesi hazırlık denetimi
Geçiş sürecinde ihtiyaç duyduğunuz her alanda danışmanlık hizmetlerimizden yararlanabilirsiniz.
IATF 16949 Eğitimi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
IATF 16949’un güncel baskısı hangisi?
IATF 16949:2016 yürürlüktedir. Revize sürüm yayımlanana kadar geçerli kalacaktır.
IATF 16949’un yeni baskısı ne zaman çıkacak?
IATF, bir sonraki baskı üzerindeki çalışmalara ISO 9001’in revize sürümü yayımlandıktan sonra başlanacağını teyit etti. Revizyon faaliyetlerinin Ekim 2026’da başlaması ve yeni baskının 2027’de yayımlanması öngörülüyor.
Rules 6. Baskı standardı değiştirdi mi?
Hayır. Rules 6. Baskı, IATF 16949:2016’nın gerekliliklerini değiştirmedi; denetimlerin nasıl yürütüldüğünü ve uygunsuzlukların nasıl ele alındığını değiştirdi. 1 Ocak 2025’ten beri uygulanmaktadır.
IATF 16949 belgesi için ayrıca ISO 9001 belgesi gerekir mi?
Hayır. IATF 16949, ISO 9001 ile birlikte kullanılır ancak ayrı bir ISO 9001 belgesi şartı yoktur. Belgelendirme denetimi her iki standardın gerekliliklerini birlikte değerlendirir.
Şimdi belgelendirme sürecine başlamak mantıklı mı?
Evet. IATF 16949:2016’ya göre belgelendirme yapılmaya devam edilmektedir. Revize sürüm yayımlandığında tanınacak geçiş süresinde taşınırsınız.
IATF 16949 eğitimi için ISO 9001 bilgisi gerekir mi?
Ön koşul değildir. Temel kavramlar eğitim içinde ele alınır; ISO 9001 bilgisi olan katılımcılarda ağırlık otomotiv özel gerekliliklerine kayar.
Bu eğitim iç denetçi eğitimi yerine geçer mi?
Hayır. Bu program standardın gerekliliklerine odaklanır. Denetim planlama, yürütme ve raporlama yetkinliği için ayrıca iç denetçi eğitimi gerekir.
IATF 16949 eğitimi ne kadar sürüyor?
Genel katılıma açık programlar 2 gün sürer. Kuruma özel programlarda içerik yoğunluğuna göre 1-3 gün olarak planlanır.