AS 9100 eğitimi, havacılık, uzay ve savunma tedarik zincirinde kalite yönetim sistemi kuran veya yürüten kuruluşlar için tasarlanmıştır.
AS 9100, ISO 9001’in havacılık sektörüne özgü uygulamasını tanımlar ve IAQG tarafından yönetilir. Sektöre tedarik yapan kuruluşlar için fiilî bir pazara giriş şartıdır.
Güncel durum ve IA9100 geçişi
Yürürlükteki sürüm AS 9100 D’dir (2016).
Standart bir revizyon sürecinden geçiyor ve IA9100 adıyla yeniden yayımlanması bekleniyor. İsim değişikliği, “Aerospace Standard” ifadesinden “International Aerospace”e geçişi ve tedarik zincirinin küresel niteliğini yansıtıyor.
Revizyon, ISO 9001:2026 ile hizalanacak şekilde planlanıyor; yayımın 2026 sonu ile 2027 arasında gerçekleşmesi bekleniyor. Yayım sonrası üç yıllık bir geçiş süresi öngörülüyor.
Beklenen değişiklikler arasında ürün güvenliği, konfigürasyon yönetimi ve sahte parça önleme gibi havacılığa özgü maddelerin korunması; tedarikçi yönetimi, dijital güvence, veri bütünlüğü, etik ve bilgi güvenliği alanlarının modernleştirilmesi yer alıyor.
Pratik sonuç: Bugün belgelendirme sürecine başlayan kuruluşlar mevcut standarda göre ilerler. Ancak fark analizine erken başlamak, geçişi normal denetim döngünüz içinde tamamlamanızı sağlar. Kesin tarihler ve geçiş kuralları için belgelendirme kuruluşunuzu takip etmenizi öneririz.
AS 9100’ü ISO 9001’den ayıran maddeler
- Ürün güvenliği ve emniyet kritik öğelerin yönetimi
- Sahte parçaların önlenmesi
- Konfigürasyon yönetimi
- Risk yönetiminin operasyonel düzeyde uygulanması
- Özel prosesler ve onaylı kaynak listeleri
- İlk parça muayenesi
- Zamanında teslimat performansının izlenmesi
- Tedarik zinciri gözetimi ve onay yetkileri
Kimler katılmalı?
- Kalite yöneticileri ve kalite sistem sorumluları
- Havacılık tedarik zincirinde çalışan mühendisler
- Konfigürasyon yönetimi sorumluları
- Satın alma ve tedarikçi kalite ekipleri
- İç denetçiler
- Belgelendirme sürecini yönetecek üst düzey yöneticiler
ISO 9001 bilgisi katılımı kolaylaştırır ancak ön koşul değildir.
Eğitim İçeriği
Temeller
- Havacılık kalite yönetim sisteminin gelişimi ve IAQG’nin rolü
- ISO 9001 ile AS 9100 ilişkisi
- Proses yaklaşımı ve risk temelli düşünme
- Belgelendirme şeması ve OASIS veri tabanı
Standardın maddelerinin incelenmesi
- Kuruluşun bağlamı, liderlik ve havacılığa özgü sorumluluklar
- Planlama, riskler ve operasyonel risk yönetimi
- Destek: yetkinlik, farkındalık, dokümante edilmiş bilgi
- Operasyon: tasarım, üretim, özel prosesler, konfigürasyon yönetimi
- Dış tedarik kontrolü ve sahte parça önleme
- Performans değerlendirme ve yönetimin gözden geçirmesi
- İyileştirme, uygunsuzluk ve düzeltici faaliyet
IA9100’e hazırlık
Beklenen değişiklikler, mevcut sistemde şimdiden güçlendirilebilecek alanlar ve fark analizi yaklaşımı ele alınır.
Uygulama çalışmaları
Katılımcılar kendi süreçleri üzerinden risk analizi ve fark analizi çalışması yapar.
Eğitim Kazanımları
- AS 9100 gerekliliklerini madde bazında yorumlayabilme
- Havacılığa özgü maddeleri uygulayabilme
- Sahte parça önleme ve konfigürasyon yönetimi sistemleri kurabilme
- IA9100 geçişine hazırlık planı yapabilme
- Belgelendirme denetimine hazırlanabilme
Süre ve Katılım Seçenekleri
Süre: Genel katılıma açık programlarda 2 gün. Kuruma özel programlarda kapsam ve katılımcı profiline göre 1–3 gün olarak planlanır.
Katılım türü: Genel katılıma açık veya kuruma özel.
Eğitim metodu: Yüz yüze (kuruluşunuzda veya eğitim salonumuzda), uzaktan canlı bağlantı, kayıttan izleme.
Tarihler: Talepler doğrultusunda belirlenir.
Katılım Belgesi
Eğitimi tamamlayan katılımcılara katılım belgesi düzenlenir. Belge; katılımcı adı, eğitim kapsamı, tarih ve süre bilgisini içerir. Yetkinlik kayıtlarınızda ve denetimlerde yetkinlik kanıtı olarak kullanılabilir.
İlgili Eğitimler
- ISO 9001 Eğitimi
- ISO 19011 Eğitimi — denetim metodolojisi
- ISO 27001 Eğitimi — bilgi güvenliği
Eğitimin Ötesinde: Uygulama Desteği
- Havacılık kalite yönetim sistemi kurulumu
- IA9100 fark analizi ve geçiş planlaması
- Sahte parça önleme prosedürlerinin hazırlanması
- İç denetim ve tedarikçi denetimi hizmetleri
- Belgelendirme denetimi öncesi hazırlık
Geçiş sürecinde ihtiyaç duyduğunuz her alanda danışmanlık hizmetlerimizden yararlanabilirsiniz.
AS 9100 Eğitimi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
AS 9100’ün güncel sürümü hangisi?
AS 9100 D (2016) yürürlüktedir. Revize sürüm yayımlanana kadar geçerli kalacaktır.
AS 9100, IA9100 mü oluyor?
Evet, standardın IA9100 adıyla yeniden yayımlanması bekleniyor. İsim değişikliği ‘Aerospace Standard’ ifadesinden ’International Aerospace’e geçişi ve tedarik zincirinin küresel niteliğini yansıtıyor.
IA9100 ne zaman yayımlanacak?
Revizyon ISO 9001:2026 ile hizalanacak şekilde planlanıyor; yayımın 2026 sonu ile 2027 arasında gerçekleşmesi bekleniyor. Kesin tarihler için belgelendirme kuruluşunuzu takip etmenizi öneririz.
Geçiş için ne kadar süre olacak?
Yayım sonrası üç yıllık bir geçiş süresi öngörülüyor. Kesin süre ve kurallar yayımla birlikte açıklanacaktır.
Şimdi belgelendirme sürecine başlamak mantıklı mı?
Evet. Mevcut standarda göre belgelendirme yapılmaya devam edilmektedir. Fark analizine erken başlamak, geçişi normal denetim döngünüz içinde tamamlamanızı sağlar.
AS 9100 ile ISO 9001 arasındaki fark ne?
AS 9100, ISO 9001’in üzerine havacılığa özgü gereklilikler ekler: ürün güvenliği, sahte parça önleme, konfigürasyon yönetimi, özel prosesler, ilk parça muayenesi ve tedarik zinciri gözetimi gibi.
AS 9100 eğitimi için ISO 9001 bilgisi gerekir mi?
Ön koşul değildir. Temel kavramlar eğitim içinde ele alınır; ISO 9001 bilgisi olan katılımcılarda ağırlık havacılığa özgü gerekliliklere kayar.
AS 9100 eğitimi ne kadar sürüyor?
Genel katılıma açık programlar 2 gün sürer. Kuruma özel programlarda içerik yoğunluğuna göre 1-3 gün olarak planlanır.