ISO 17025 eğitimi, deney ve kalibrasyon laboratuvarlarının yeterliliğini kanıtlamak ve akreditasyona hazırlanmak isteyen kuruluşlar için tasarlanmıştır.
ISO/IEC 17025, ISO ve IEC tarafından ortak yayımlanan ve laboratuvarların teknik yeterliliği ile yönetim sistemini birlikte ele alan standarttır. Yürürlükteki sürüm 2017 baskısıdır.
Kalite yönetim sisteminden farkı
ISO 9001 bir yönetim sistemi standardıdır ve süreçlerin nasıl yönetildiğine bakar. ISO 17025 ise buna ek olarak teknik yeterliliği değerlendirir: laboratuvarın ürettiği sonucun güvenilir olup olmadığını.
Bu nedenle standart, ISO 9001’de bulunmayan başlıklar içerir: metot geçerli kılma, ölçüm belirsizliği, ölçüm izlenebilirliği, personel teknik yetkinliği, yeterlilik testlerine katılım ve sonuçların geçerliliğinin izlenmesi.
Kısacası ISO 17025’te asıl soru şudur: bu laboratuvarın verdiği sayıya güvenilebilir mi?
Türkiye’de akreditasyon
Türkiye’de laboratuvar akreditasyonu TÜRKAK tarafından yürütülür. Akreditasyon, belgelendirmeden farklı bir süreçtir: teknik alan bazında verilir ve kapsamınız hangi deney veya kalibrasyonları içeriyorsa yalnızca onları kapsar.
Otomotiv tedarik zincirinde iç laboratuvarların akredite olması her zaman zorunlu değildir; ancak müşteri gereklilikleri veya yasal düzenlemeler bunu şart koşabilir.
Kimler katılmalı?
- Laboratuvar yöneticileri ve teknik yöneticiler
- Kalite yöneticileri ve kalite sorumluları
- Deney ve kalibrasyon personeli
- Metroloji ve ölçüm sorumluları
- İç denetçiler
- Akreditasyon sürecini yönetecek ekipler
Ön koşul yoktur; temel ölçüm ve istatistik kavramları eğitim içinde ele alınır.
Eğitim İçeriği
Temeller
- ISO/IEC 17025’in kapsamı ve yapısı
- Akreditasyon ile belgelendirme arasındaki fark
- Tarafsızlık ve gizlilik gereklilikleri
- ISO 9001 ile ilişki ve entegrasyon
Yapısal ve kaynak gereklilikleri
- Organizasyon yapısı, roller ve yetkiler
- Personel yetkinliği ve yetkilendirme
- Tesis ve çevre koşulları
- Ekipman, kalibrasyon ve ölçüm izlenebilirliği
- Dışarıdan sağlanan ürün ve hizmetler
Proses gereklilikleri
- Talep, teklif ve sözleşmelerin gözden geçirilmesi
- Metot seçimi, geçerli kılma ve doğrulama
- Numune alma ve numunelerin ele alınması
- Ölçüm belirsizliğinin değerlendirilmesi
- Sonuçların geçerliliğinin izlenmesi ve yeterlilik testleri
- Sonuçların raporlanması ve karar kuralı
- Şikâyetler ve uygun olmayan işlerin yönetimi
Yönetim sistemi gereklilikleri
- Dokümante edilmiş bilgi yönetimi
- Risk ve fırsatların ele alınması
- İç denetim ve yönetimin gözden geçirmesi
- Düzeltici faaliyet
Uygulama çalışmaları
Katılımcılar kendi laboratuvarları üzerinden belirsizlik bütçesi kurgular ve fark analizi yapar.
Eğitim Kazanımları
- ISO/IEC 17025 gerekliliklerini yorumlayabilme
- Metot geçerli kılma çalışması yürütebilme
- Ölçüm belirsizliğini hesaplayabilme ve raporlayabilme
- İzlenebilir kalibrasyon zinciri kurabilme
- Karar kuralını doğru uygulayabilme
- Akreditasyon sürecine hazırlanabilme
Süre ve Katılım Seçenekleri
Süre: Genel katılıma açık programlarda 2 gün. Kuruma özel programlarda kapsam ve katılımcı profiline göre 1–3 gün olarak planlanır.
Katılım türü: Genel katılıma açık veya kuruma özel.
Eğitim metodu: Yüz yüze (kuruluşunuzda veya eğitim salonumuzda), uzaktan canlı bağlantı, kayıttan izleme.
Tarihler: Talepler doğrultusunda belirlenir.
Katılım Belgesi
Eğitimi tamamlayan katılımcılara katılım belgesi düzenlenir. Belge; katılımcı adı, eğitim kapsamı, tarih ve süre bilgisini içerir. Yetkinlik kayıtlarınızda ve denetimlerde yetkinlik kanıtı olarak kullanılabilir.
İlgili Eğitimler
- MSA Eğitimi — ölçüm sistemleri analizi
- ISO 9001 Eğitimi
- ISO 19011 Eğitimi — denetim metodolojisi
MSA ve ISO 17025 farklı sorulara cevap verir ancak birbirini tamamlar: MSA ölçüm sisteminin üretim ortamındaki güvenilirliğini, ISO 17025 laboratuvarın teknik yeterliliğini ele alır.
Eğitimin Ötesinde: Uygulama Desteği
- Laboratuvar yönetim sistemi kurulumu ve akreditasyona hazırlık
- Metot geçerli kılma çalışmalarının yürütülmesi
- Ölçüm belirsizliği bütçelerinin hazırlanması
- İç denetim hizmeti
- Akreditasyon denetimi öncesi hazırlık
Geçiş sürecinde ihtiyaç duyduğunuz her alanda danışmanlık hizmetlerimizden yararlanabilirsiniz.
ISO 17025 Eğitimi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
ISO 17025’in güncel sürümü hangisi?
ISO/IEC 17025:2017 yürürlüktedir.
ISO 17025 ile ISO 9001 arasındaki fark ne?
ISO 9001 süreçlerin nasıl yönetildiğine bakar. ISO 17025 buna ek olarak teknik yeterliliği değerlendirir: metot geçerli kılma, ölçüm belirsizliği, ölçüm izlenebilirliği ve personel teknik yetkinliği gibi başlıklar içerir.
Akreditasyon ile belgelendirme aynı şey mi?
Hayır. Akreditasyon teknik alan bazında verilir ve kapsamınız hangi deney veya kalibrasyonları içeriyorsa yalnızca onları kapsar. Türkiye’de laboratuvar akreditasyonu TÜRKAK tarafından yürütülür.
İç laboratuvarımızın akredite olması zorunlu mu?
Her zaman değil. Ancak müşteri gereklilikleri veya yasal düzenlemeler bunu şart koşabilir; sözleşmelerinizi kontrol etmenizi öneririz.
Ölçüm belirsizliği neden bu kadar önemli?
Ölçüm sonucunun ne kadar güvenilir olduğunu gösterir ve uygunluk kararının doğruluğunu doğrudan etkiler. Belirsizlik dikkate alınmadan verilen geçer/kalmaz kararları hatalı olabilir.
Karar kuralı ne demek?
Ölçüm belirsizliğinin uygunluk beyanında nasıl dikkate alınacağını tanımlayan kuraldır. Müşteriyle önceden mutabık kalınması ve raporda belirtilmesi beklenir.
ISO 17025 eğitimi için istatistik bilgisi gerekir mi?
İleri istatistik bilgisi gerekmez. Temel ölçüm ve istatistik kavramları eğitim içinde ele alınır.
ISO 17025 eğitimi ne kadar sürüyor?
Genel katılıma açık programlar 2 gün sürer. Kuruma özel programlarda içerik yoğunluğuna göre 1-3 gün olarak planlanır.