CQI, AIAG (Automotive Industry Action Group) tarafından yayımlanan Continuous Quality Improvement (Sürekli Kalite İyileştirme) doküman serisinin kısaltmasıdır. Otomotiv tedarik zincirinde özel proseslerin nasıl kontrol edileceğini ve nasıl değerlendirileceğini tanımlar.
Serinin çıkış noktası basit bir gerçek: özel proseslerin sonucu, üretim tamamlandıktan sonra ölçümle tam olarak doğrulanamaz. Isıl işlem görmüş bir parçanın iç yapısına, kaplamanın yapışma dayanımına ya da kaynak nüfuziyetine bitmiş ürün muayenesiyle güvenemezsiniz. Güvence ancak prosesin kendisinden gelebilir.
Bu nedenle CQI değerlendirmeleri ürünü değil, ürünü üreten sistemi denetler: ekipman ve fırın/hat yeterliliği, proses parametrelerinin kontrolü, kalibrasyon, malzeme takibi, personel yetkinliği ve kayıt düzeni.
Hangi CQI dokümanları var?
Özel proses değerlendirmeleri teknoloji bazında ayrılır:
- CQI-9 – Isıl işlem (Heat Treat System Assessment)
- CQI-11 – Galvanik kaplama (Plating System Assessment)
- CQI-12 – Boya ve yüzey kaplama (Coating System Assessment)
- CQI-15 – Kaynak (Welding System Assessment)
- CQI-17 – Elektronik montaj / lehimleme (EAM-SSA)
- CQI-23 – Plastik kalıplama (Molding System Assessment)
- CQI-27 – Döküm (Casting System Assessment)
- CQI-29 – Sert lehimleme (Brazing System Assessment)
- CQI-30 – Kauçuk prosesleri (Rubber Process System Assessment)
- CQI-35 – Kablo demeti montajı (Wire Harness Assembly)
Seri yalnızca özel proseslerden ibaret değildir. Aynı numaralandırma altında CQI-8 (Katmanlı Proses Denetimi – LPA), CQI-14 (Garanti Yönetimi), CQI-19 (Alt Tedarikçi Yönetimi) ve CQI-20 (Etkin Problem Çözme) gibi rehberler de bulunur. Otomotivde “CQI değerlendirmesi” dendiğinde ise genellikle yukarıdaki özel proses kılavuzları kastedilir.
Yükümlülük nereden doğar?
CQI değerlendirmeleri IATF 16949’un kendi metninde madde olarak yer almaz. Zorunluluk, OEM’lerin tanımladığı müşteri özel gereklilikleri (CSR) yoluyla doğar ve tedarik zinciri boyunca alt kademelere aktarılır.
Uygulama biçimi tipik olarak yıllık öz değerlendirmedir. Kuruluş ilgili kılavuzun proses tablolarını ve soru listelerini doldurur, uygun olmayan maddeler için aksiyon planı oluşturur ve kayıtları müşterinin talebi hâlinde sunar. Değerlendirmeyi yürüten kişinin ilgili proses teknolojisine hâkim ve kılavuz konusunda eğitimli olması beklenir.
Prosesi kendiniz yürütmüyor, dışarıdan satın alıyorsanız sorumluluk ortadan kalkmaz. Bu durumda güvenceyi tedarikçinizin proses kontrol sisteminden almanız, yani konuyu ikinci taraf denetim programınıza dahil etmeniz gerekir.
Sık karıştırılan noktalar
CQI bir belgelendirme standardı değildir. Akredite bir belgelendirme kuruluşundan alınan CQI sertifikası diye bir şey yoktur; çıktı, doldurulmuş değerlendirme formu, kanıtlar ve aksiyon planıdır.
VDA 6.3 ile aynı şey değildir. VDA 6.3 proses denetimini genel bir yaklaşımla ele alır; CQI kılavuzları ise tek bir üretim teknolojisine özgü, parametre düzeyinde gereklilikler getirir. Birçok kuruluşta ikisi bir arada uygulanır.
Kısaltma her yerde aynı anlama gelmez. Kalite literatüründe CQI, İngiltere merkezli Chartered Quality Institute için ve sağlık sektöründe sürekli kalite iyileştirme yaklaşımı için de kullanılır. Otomotiv bağlamında kastedilen, AIAG serisidir.
Hangi CQI değerlendirmesinin sizi ilgilendirdiği, yürüttüğünüz veya satın aldığınız prosese bağlıdır. Galvanik kaplama için CQI-11 eğitimi, boya ve yüzey kaplama için CQI-12 eğitimi uygundur; ısıl işlem, kaynak, döküm ve diğer prosesler için CQI eğitim başlıklarımızın tamamına bakabilirsiniz.