Giriş
CQI-11 eğitimi, AIAG’ın Kaplama Sistem Değerlendirmesi (Plating System Assessment) kılavuzunu kendi tesisinde uygulayacak veya tedarikçilerinde denetleyecek ekiplere yönelik uygulamalı bir programdır.
CQI-11, otomotiv tedarik zincirinde galvanik kaplama yapan işletmelerin kalite sistemlerini değerlendirmek üzere geliştirildi. Kapsamına çinko ve çinko alaşım elektrolitik kaplamalar, metal veya plastik altlıklar üzerine dekoratif kaplamalar, sert krom kaplamalar, akımsız nikel ve elektroparlatma prosesleri giriyor.
Yürürlükteki sürüm 3. baskıdır ve Ekim 2019’da yayımlanarak Şubat 2012’den beri kullanılan 2. baskının yerini almıştır.
İçindekiler
CQI-11 neden gerekli?
CQI-11 bağımsız bir belgelendirme standardı değildir; IATF 16949 kapsamında müşteri özel gereklilikleri (CSR) yoluyla devreye girer. Kaplama prosesi yürüten veya kaplama hizmeti satın alan otomotiv tedarikçileri için sözleşmeye bağlı bir yükümlülük haline gelir.
Uygulamada iki temel senaryo var:
Kaplama yapan kuruluşlar için: değerlendirmenin yılda en az bir kez öz değerlendirme olarak yürütülmesi beklenir. Müşteri denetimlerinde bu kayıtlar sorulur.
Kaplama hizmeti satın alan kuruluşlar için: tedarikçilerinin CQI-11 uygunluğunu doğrulama sorumluluğu alıcıdadır. Tedarikçi denetim programınızda bu değerlendirmeyi yürütecek yetkin personele ihtiyaç duyarsınız.
Her iki durumda da değerlendirmeyi yapacak kişinin yetkinliğini gösterebilmeniz gerekir — eğitim kaydı bu yetkinliğin en yaygın kanıtıdır.
3. baskı ile ne değişti?
- baskının amacı belgeyi güncellemek, açıklığını artırmak ve ISO 9001 ile IATF 16949’un proses yaklaşımı ile risk yönetimi kavramlarını değerlendirmeye dahil etmekti.
Öne çıkan değişiklikler:
Her gereklilik için tanım ve dikkate alınacak noktalar. Gerekliliklerin nasıl yorumlanacağı konusundaki belirsizlik büyük ölçüde giderildi. 2. baskıda değerlendiriciye göre değişen yorumlar tutarsız sonuçlar üretiyordu.
Sıcaklık ölçüm gerekliliklerinin netleşmesi. Proses temelli yaklaşım korunurken, sıcaklık ölçüm ve kayıt uygulamalarına ilişkin kabul edilebilir yöntemler daha ayrıntılı tanımlandı.
Durum sınıflandırmasının sadeleşmesi. 2. baskıdaki çoklu değerlendirme seçenekleri yerine daha net bir uygunsuzluk tanımı getirildi. Bu, sonuçların müşteriye raporlanmasını ve düzeltici faaliyet takibini kolaylaştırıyor.
Form Builder seçeneği. Değerlendiriciye, değerlendirilen sistemin gerçek prosesini daha iyi yansıtan özelleştirilmiş bir değerlendirme dokümanı hazırlama imkânı sunuldu.
Açıklama bölümü. Sık yanlış anlaşılan konulara ayrılmış bir bölüm eklendi.
Kimler CQI-11 eğitimi almalı?
- Galvanik kaplama tesislerinde kalite sorumluları ve proses mühendisleri
- Kaplama hattı sorumluları ve vardiya amirleri
- Öz değerlendirmeyi yürütecek iç denetçiler
- Tedarikçi kalite geliştirme (SQA/SQD) ekipleri
- Kaplama hizmeti satın alan kuruluşların tedarikçi denetçileri
- IATF 16949 iç denetçileri
- Laboratuvar ve kimyasal analiz sorumluları
Kaplama prosesi hakkında genel bir bilgi düzeyi katılımı kolaylaştırır ancak zorunlu değildir.
Eğitim İçeriği
Genel çerçeve
- AIAG CQI serisinin yapısı ve özel proses değerlendirmelerinin mantığı
- CQI-11’in IATF 16949 ve müşteri özel gereklilikleriyle ilişkisi
- Değerlendirmenin kapsamı ve uygulanabildiği kaplama prosesleri
- Değerlendirici yetkinlik beklentileri
- Öz değerlendirme sıklığı ve kayıt yükümlülükleri
Değerlendirme yapısı
- Yönetim sorumluluğu ve kalite planlaması bölümü
- Saha ve ekipman gereklilikleri
- Proses tablolarının mantığı ve doğru tablonun seçilmesi
- Kaplama prosesine özgü teknik gereklilikler
- Sıcaklık ölçüm ve kayıt gereklilikleri
- Test, ölçüm ve laboratuvar gereklilikleri
Değerlendirmenin yürütülmesi
- Değerlendirme öncesi hazırlık ve kapsam belirleme
- Objektif kanıt toplama teknikleri
- Bulguların sınıflandırılması ve gerekçelendirilmesi
- Değerlendirme raporunun hazırlanması
- Düzeltici faaliyet takibi ve kapatma
- Müşteriye raporlama pratikleri
Uygulama çalışmaları
Katılımcılar örnek senaryolar üzerinden doğru proses tablosunu seçer, kanıt değerlendirmesi yapar ve bulgu yazar. Kuruma özel programlarda çalışmalar kendi kaplama hattınız ve mevcut kayıtlarınız üzerinden yürütülür; bu format eğitim sonrası doğrudan kullanılabilir bir öz değerlendirme taslağı üretir.
Eğitim Kazanımları
- CQI-11 değerlendirmesini bağımsız olarak yürütebilme
- Doğru proses tablosunu seçebilme ve gerekliliği doğru yorumlayabilme
- Objektif kanıta dayalı bulgu yazabilme
- Sıcaklık ölçüm ve kayıt gerekliliklerini denetleyebilme
- Öz değerlendirme raporunu müşteriye sunulabilir formatta hazırlayabilme
- Tedarikçilerde CQI-11 denetimi yürütebilme
Süre ve Katılım Seçenekleri
Süre: Genel katılıma açık programlarda 1–2 gün. Kuruma özel programlarda kapsam ve uygulama çalışmalarının derinliğine göre belirlenir. Kendi hattınız üzerinden saha çalışması yapılacaksa 2 gün önerilir.
Katılım türü: Genel katılıma açık veya kuruma özel.
Eğitim metodu: Yüz yüze (kuruluşunuzda veya eğitim salonumuzda), uzaktan canlı bağlantı, kayıttan izleme.
Önemli not: Katılımcıların CQI-11 kılavuzunun güncel baskısına ve ilgili değerlendirme çalışma kitabına sahip olması gerekir. Bu dokümanlar telif korumalıdır ve eğitim kapsamında sağlanmaz; AIAG üzerinden temin edilmelidir.
Tarihler: Talepler doğrultusunda belirlenir.
Katılım Belgesi
Eğitimi tamamlayan katılımcılara katılım belgesi düzenlenir. Belge; katılımcı adı, eğitim kapsamı, tarih ve süre bilgisini içerir. Değerlendirici yetkinlik kayıtlarınızda ve müşteri denetimlerinde yetkinlik kanıtı olarak kullanılabilir.
İlgili CQI Eğitimleri
Tesisinizde birden fazla özel proses varsa ilgili değerlendirmeleri de birlikte planlayabilirsiniz:
- CQI-12 — Yaş/Toz Boya Sistem Değerlendirmesi
- CQI-9 — Isıl İşlem Sistem Değerlendirmesi
- CQI-15 — Kaynak İşlemleri Sistem Değerlendirmesi
- CQI-17 — Lehimleme Sistem Değerlendirmesi
Kaplama öncesi veya sonrası ısıl işlem uygulayan tesisler için CQI-9 ile birlikte planlama yaygındır.
Eğitimin Ötesinde: Uygulama Desteği
Geçiş sürecinde ihtiyaç olan her alanda danışmanlık hizmetlerimizden yararlanabilirsiniz.
- Öz değerlendirmenin birlikte yürütülmesi ve raporlanması
- Mevcut kayıt ve prosedür yapısının fark analizi
- Düzeltici faaliyet planının hazırlanması
- Tedarikçilerinizde bağımsız CQI-11 denetimi
- Müşteri denetimi öncesi hazırlık çalışması
CQI-11 Eğitimi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
CQI-11 hangi prosesleri kapsıyor? Çinko ve çinko alaşım elektrolitik kaplamalar, metal veya plastik altlıklar üzerine dekoratif kaplamalar, sert krom kaplamalar, akımsız nikel ve elektroparlatma proseslerini kapsar.
CQI-11’in güncel baskısı hangisi? 3. baskı yürürlüktedir. Ekim 2019’da yayımlanmış ve Şubat 2012’den beri kullanılan 2. baskının yerini almıştır.
CQI-11 değerlendirmesi ne sıklıkla yapılmalı? Öz değerlendirmenin yılda en az bir kez yürütülmesi beklenir. Müşteri özel gereklilikleriniz daha sık bir periyot öngörebilir; sözleşmelerinizi kontrol etmenizi öneririz.
CQI-11 belgesi alabilir miyim? Hayır. CQI-11 bir belgelendirme standardı değil, öz değerlendirme kılavuzudur. IATF 16949 kapsamında müşteri özel gereklilikleri yoluyla devreye girer. Eğitim sonunda katılımcılara katılım belgesi düzenlenir.
CQI-11 ile CQI-12 arasındaki fark ne? CQI-11 galvanik ve elektrolitik kaplama proseslerini, CQI-12 ise yaş ve toz boya kaplama proseslerini kapsar. Her ikisini de yürüten tesisler iki değerlendirmeyi ayrı ayrı yapmalıdır.
Eğitim için kılavuzu satın almam gerekir mi? Evet. CQI-11 kılavuzu ve değerlendirme çalışma kitabı telif korumalı yayınlardır, eğitim kapsamında sağlanmaz. Katılımcıların güncel baskıya erişimi olması gerekir.
CQI-11 eğitimi ne kadar sürüyor? Genel katılıma açık programlar 1-2 gün sürer. Kendi kaplama hattınız üzerinden saha çalışması yapılacaksa 2 gün önerilir.
Kaplama prosesi bilgim yok, katılabilir miyim? Evet. Proses hakkında genel bilgi katılımı kolaylaştırır ancak ön koşul değildir. Tedarikçi denetimi yapan satın alma ve kalite ekipleri için de uygun bir programdır.