Otomotiv tedarik zincirinde ürün güvenliği ve uygunluk temsilcisi (PSCR) rolü, Temmuz 2026’da yayımlanan yeni VDA kılavuzuyla yeniden tanımlandı.
Bu yazıda en çok sorulan iki soruya odaklanacağız: kimin PSCR ataması gerekiyor ve bu görevleri tek kişi mi yürütmeli?
Önce bir adlandırma düzeltmesi
Bu kılavuz sıklıkla “VDA 2” olarak anılıyor. Yanlış.
VDA 2, üretim prosesi ve ürün onayını (PPA) konu alan ayrı bir cilttir. Ürün güvenliği ve uygunluk kılavuzu ise VDA Product Compliance serisinin 2. cildidir: VDA Product Compliance – Band 2: Ürün Güvenliği ve Ürün Uygunluğu, 1. baskı, Temmuz 2026.
Bu cilt, 2018’de yayımlanan eski VDA “Ürün Bütünlüğü” (Produktintegrität) cildinin yerini aldı. “Ürün Bütünlüğü” terimi yerini “Product Compliance” kavramına bıraktı.
Satın alma ve denetim yazışmalarında doğru adı kullanmak karışıklığı önler.
Kimler PSCR atamalı?
Üç kaynaktan yükümlülük doğuyor:
OEM beklentisi. Alman OEM’ler 2010’ların ortasından itibaren tedarikçilerinden ürün güvenliği sorumlusu atamalarını talep etmeye başladı; bu talep zamanla PSCR olarak standartlaştı. VDA tavsiyesi her üretim sahası için bir PSCR atanması yönünde.
IATF 16949 ve müşteri özel gereklilikleri. Ürün güvenliği IATF 16949’un kendi gereklilikleri arasında yer alıyor ve müşteri özel gereklilikleri (CSR) üzerinden PSCR ataması sıklıkla şart koşuluyor.
Ürün sorumluluğu mevzuatı. Avrupa Birliği’nin yeni ürün sorumluluğu düzenlemesi uyumlaştırma sürecinde. AB pazarına ihracat yapan tedarikçiler için uygunluk dokümantasyonunun ve sorumluluk zincirinin gösterilebilir olması giderek daha kritik hale geliyor.
Pratik cevap: sözleşmelerinizi ve müşterinizin CSR dokümanını kontrol edin. Otomotiv tedarik zincirinde üretim yapıyorsanız yükümlülüğünüz büyük olasılıkla vardır.
Ürün güvenliği ve ürün uygunluğu aynı şey değil
Bu ayrım, yeni kılavuzun en değerli katkılarından biri ve uygulamada en sık atlanan nokta.
Ürün güvenliği, ürün güvenliği mevzuatının temel beklentisini karşılar: ürünün kabul edilemez risklerden arınmış olması.
Ürün uygunluğu, ürüne uygulanan tüm geçerli gerekliliklerin karşılanmasına odaklanır ve doğrudan ürün sorumluluğuyla ilişkilidir.
Uygulamada birçok kuruluş ikisini tek bir kontrol listesi altında topluyor ve uygunluk tarafını eksik bırakıyor. Yeni kılavuz bu iki alana ait görevleri daha net ayrıştırıyor.
Kendinize sorabileceğiniz kontrol sorusu şu: ürününüzün güvenli olduğunu gösteren kayıtlarınız var. Peki uygulanabilir tüm yasal ve müşteri gerekliliklerini karşıladığını gösteren ayrı bir kayıt setiniz var mı?
Tek kişi mi yürütmeli?
Hayır. Bu, yeni kılavuzun en pratik yeniliklerinden biri.
Kılavuz, PSCR görevlerinin yönetimi ile yürütülmesi arasındaki farkı açıkça tanımlıyor. Kuruluşlar bu görevleri uygun süreçler aracılığıyla bir veya birden fazla kişiye, fonksiyona ya da role devredebiliyor.
Ancak genel sorumluluk devredilemez; üst yönetimde kalır.
Bu ayrım, uygulamada sık görülen bir sorunu çözüyor: tek bir kişiye yığılan, gerçekçi olmayan sorumluluk yükü. Geliştirme aşamasındaki görevler ürün geliştirme ekibine, seri üretim izleme kalite ekibine, saha olayları müşteri kalite ekibine dağıtılabilir — yeter ki koordinasyon ve genel gözetim tanımlı olsun.
Yeni kılavuzun getirdiği diğer başlıklar
Dokümantasyon beklentilerinin netleşmesi. PSCR faaliyetlerinin sonuçlarının ne şekilde, hangi kapsamda ve ne kadar süreyle belgeleneceği daha açık tanımlandı. Denetimlerde en sık zorlanılan konulardan biriydi.
Geliştirme aşamasındaki görevlerin somutlaştırılması. Ürün ve üretim prosesi geliştirme fazlarında PSCR’nin hangi görevleri üstleneceği ayrıntılandırıldı. Rol artık yalnızca seri üretim ve sapma yönetimine sıkışmış değil.
Tehlike değerlendirmelerine ilk kez atıf. Geliştirme aşamasında tehlike değerlendirmeleri ve hata tolerans süresi gibi güvenlik hedefleri ilk kez kılavuz kapsamına alındı.
Denetim türleriyle arayüz. VDA 6.5 ürün denetimi, VDA 6.3 proses denetimi ve CoP kontrollerinin sonuçlarıyla kurulacak bağlantının önemi vurgulandı.
Yönetim sistemlerinden ayrı çerçeve. Kılavuzun düzenlemeleri ISO 9001 veya IATF 16949 gibi kalite yönetim sistemlerini doğrudan etkilemez ve bu standartların yorumlanması için kullanılmaz.
Mevcut PSCR’leriniz varsa
Kılavuz yenilendiği ve rol yeniden tanımlandığı için yetkinlik kayıtlarınızın güncel baskıya dayanması bekleniyor. Deneyimli PSCR’ler için farklara odaklanan kısa bir güncelleme programı yeterli olabilir.
Kontrol listesi
- Her üretim sahası için PSCR atandı mı?
- Yedek PSCR tanımlı mı?
- Görevlerin yönetimi ile yürütülmesi ayrıştırıldı mı?
- Görev dağılımı yazılı olarak tanımlandı mı?
- Ürün güvenliği ve ürün uygunluğu için ayrı kayıt setleri var mı?
- Yetkinlik kayıtları güncel baskıya dayanıyor mu?
- Geliştirme aşamasındaki görevler tanımlı mı?
Sonraki adım
PSCR rolünü, görev dağılımını ve dokümantasyon yapısını uygulamalı olarak ele aldığımız PSCR eğitimimize katılabilir, mevcut yapınızın yeni kılavuza göre değerlendirilmesi için danışmanlık hizmetlerimizden yararlanabilirsiniz.
