Karbon ayak izi eğitimi, kuruluş düzeyinde sera gazı envanteri kuracak ve bu envanteri sürdürülebilir biçimde yönetecek ekiplere yöneliktir.
ISO 14064-1, sera gazı emisyonlarının kuruluş seviyesinde nicelendirilmesi ve raporlanması için gereklilikleri tanımlayan uluslararası standarttır. Uygulamada, hesaplama metodolojisi açısından GHG Protocol ile birlikte kullanılır.
Bu eğitim, hesaplamanın matematiğinden önce asıl zorluğun bulunduğu yere odaklanır: sınırların doğru çizilmesi, verinin nereden ve nasıl toplanacağı ve sonucun doğrulanabilir biçimde belgelenmesi.
Sınır kararları baştan verilmez. Hangi tesisler, hangi tüzel kişilikler ve hangi faaliyetler dahil? Bu kararlar sonradan değiştirilirse yıllar arası karşılaştırma bozulur.
Veri sahibi tanımlı değildir. Yakıt tüketimi satın almada, elektrik faturası muhasebede, soğutkan dolumu bakımda, araç kilometreleri idari işlerdedir. Sahiplik tanımlanmadan envanter her yıl sıfırdan kurulur.
Emisyon faktörü seçimi belgelenmez. Hangi faktörün hangi kaynaktan ve hangi yıla ait olduğu kayıt altına alınmazsa, sonuç doğrulanabilir olmaz.
Kapsam 3 belirsiz bırakılır. Kategoriler değerlendirilmeden dışarıda bırakılırsa, hem müşteri talepleri karşılanmaz hem de raporlamada gerekçelendirme sorunu çıkar.
Sonuç tek seferlik bir rapora dönüşür. Envanter bir hesap değil, tekrarlanabilir bir süreçtir. Yıllık olarak yenilenemeyen envanterin yönetsel değeri sınırlıdır.
Kimler katılmalı?
Karbon ayak izi çalışmasını yürütecek proje ekipleri
Kuruluş sınırları: kontrol yaklaşımı ve hisse payı yaklaşımı
Operasyonel sınırlar ve raporlama sınırı
Baz yılın seçilmesi ve yeniden hesaplama politikası
Önemlilik eşiği ve hariç tutmaların gerekçelendirilmesi
Emisyon kaynaklarının sınıflandırılması
Doğrudan emisyonlar (Kapsam 1): sabit yakma, hareketli yakma, prosesler, kaçak emisyonlar
İthal enerji kaynaklı emisyonlar (Kapsam 2): lokasyon bazlı ve pazar bazlı yaklaşım
Diğer dolaylı emisyonlar (Kapsam 3): kategorilerin tanıtımı ve önceliklendirme
ISO 14064-1 kategori yapısı ile GHG Protocol kapsam yapısının eşleştirilmesi
Veri toplama
Faaliyet verisi kaynakları ve veri kalitesi hiyerarşisi
Birincil veri, ikincil veri ve tahmin yöntemleri
Veri sahipliği matrisinin kurulması
Veri toplama formlarının ve takviminin oluşturulması
Eksik veri durumunda izlenecek yol
Hesaplama
Emisyon faktörü kaynakları ve seçim kriterleri
Faktör seçiminin belgelenmesi ve izlenebilirliği
Hesaplama tablolarının kurgusu ve kontrol noktaları
Belirsizliğin değerlendirilmesi
Sık yapılan hesaplama hataları
Kapsam 3 yönetimi
Kategorilerin ilgililik ve önemlilik değerlendirmesi
Satın alınan mal ve hizmetler, lojistik, iş seyahati, çalışan ulaşımı
Tedarikçiden veri talebinin kurgulanması
Harcama bazlı ve faaliyet bazlı yöntemlerin karşılaştırılması
Raporlama ve doğrulamaya hazırlık
Sera gazı raporunun içeriği
Kanıt dosyasının yapısı ve izlenebilirlik zinciri
Doğrulama süreci ve güvence seviyeleri
Doğrulayıcının tipik olarak sorduğu sorular
İç kontrollerin kurulması
Uygulama çalışmaları
Katılımcılar örnek bir tesis üzerinden sınır kararı verir, kaynak envanteri çıkarır, faktör seçer ve hesaplama tablosu kurar. Kuruma özel programlarda çalışmalar kendi verileriniz üzerinden yürütülür.
Eğitim Kazanımları
Kuruluş ve operasyonel sınırları gerekçeli biçimde belirleyebilme
Emisyon kaynaklarını doğru kapsamda sınıflandırabilme
Veri toplama sistemini ve sahiplik matrisini kurabilme
Doğrulanabilir bir sera gazı raporu ve kanıt dosyası hazırlayabilme
Kapsam ve sınırlar
Bu eğitim kurumsal (kuruluş seviyesi) karbon ayak izi üzerine kuruludur. Ürün bazlı yaşam döngüsü değerlendirmesi (LCA) ve ISO 14067 kapsamındaki ürün karbon ayak izi hesaplaması bu programın kapsamı dışındadır ve yalnızca kavramsal düzeyde tanıtılır.
Eğitim, doğrulama veya güvence hizmeti değildir. Sera gazı beyanlarının doğrulanması, bu alanda akredite edilmiş doğrulama kuruluşlarının yetkisindedir.
Süre ve Katılım Seçenekleri
Süre: Genel katılıma açık programlarda 2 gün. Kuruma özel programlarda kapsam ve katılımcı profiline göre 1–3 gün olarak planlanır.
Seviye: Uygulayıcı.
Katılım türü: Genel katılıma açık veya kuruma özel.
Eğitim metodu: Yüz yüze, uzaktan canlı bağlantı, kayıttan izleme.
Tarihler: Talepler doğrultusunda belirlenir.
Katılım Belgesi
Eğitimi tamamlayan katılımcılara katılım belgesi düzenlenir. Belge; katılımcı adı, eğitim kapsamı, tarih ve süre bilgisini içerir. Yetkinlik kayıtlarınızda kullanılabilir.
Karbon Ayak İzi Eğitimi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
ISO 14064-1 ile GHG Protocol arasındaki fark ne? GHG Protocol yaygın kullanılan bir hesaplama ve raporlama çerçevesidir; ISO 14064-1 ise standart bir gereklilik dokümanıdır ve belgelendirilebilir bir doğrulama zemini sağlar. Uygulamada çoğu kuruluş ikisini birlikte kullanır.
Kapsam 1, 2 ve 3 ne demek? Kapsam 1 kuruluşun kendi kaynaklarından çıkan doğrudan emisyonları, Kapsam 2 satın alınan enerjiden kaynaklanan dolaylı emisyonları, Kapsam 3 ise değer zincirindeki diğer dolaylı emisyonları ifade eder.
Kapsam 3’ü hesaplamak zorunda mıyız? İlgili kategorilerin değerlendirilmesi beklenir; hariç tutulan kategoriler için gerekçe sunulması gerekir. Ayrıca müşteri talepleri giderek Kapsam 3 verisine yönelmektedir.
Kiralık araçlar hangi kapsamda? Kontrol yaklaşımına, kiralama türüne ve operasyonel sınır kararınıza bağlıdır. Bu tür sınır kararları eğitimde örnekler üzerinden ayrıntılı olarak ele alınır.
Emisyon faktörünü nereden alacağız? Ulusal ve uluslararası kaynaklar kullanılır. Önemli olan seçilen kaynağın, sürümünün ve yılının kayıt altına alınması ve yıllar arasında tutarlı kullanılmasıdır.
Envanterimizi doğrulatmak zorunda mıyız? Zorunluluk, tabi olduğunuz düzenlemeye veya müşteri talebine bağlıdır. Doğrulanmamış envanter iç yönetim için kullanılabilir, ancak dış beyanlarda doğrulama giderek daha çok aranmaktadır.
Ürün karbon ayak izi de öğreniyor muyuz? Bu eğitim kuruluş seviyesindedir. Ürün bazlı hesaplama ve yaşam döngüsü değerlendirmesi kavramsal olarak tanıtılır, hesaplama uygulaması kapsam dışıdır.
Yazılım kullanmamız gerekir mi? Başlangıçta iyi kurgulanmış bir hesaplama tablosu çoğu kuruluş için yeterlidir. Yazılım, veri hacmi ve tesis sayısı arttığında anlamlı hale gelir. Eğitimde yazılım bağımsız bir yöntem anlatılır.
Talep Oluşturun
Eğitim tarihleri talepleriniz doğrultusunda belirlenir. Talep formunu doldurun, kurumunuza özel teklifimizi ve uygun tarih alternatiflerini en kısa sürede paylaşalım.
