ISO 9001, bir kuruluşun işlerini belirli bir sistematik içinde yürüttüğünü ve bunu sürdürebildiğini göstermek için kullanılan bir kalite yönetim standardıdır.
Daha basit söylemek gerekirse:
İşlerin kişiye bağlı değil, tanımlı ve izlenebilir şekilde yürütülmesini amaçlayan bir standarttır.
Herhangi bir sektörde herhangi bir büyüklükteki firmaya uygulanabilir.
Sahada ISO 9001 genelde iki şekilde karşına çıkar.
Ya gerçekten iş yapış şeklini düzenleyen bir yapının temeli olur, ya da sadece denetim zamanı hatırlanan bir dosya haline gelir. Bu tamamen üst yönetimin yaklaşımına bağlıdır.
Mesela bir firmada her şey tanımlıdır ama kimse o tanımlara bakmaz. Çünkü gerçek işleyiş başka türlü ilerliyordur. Böyle durumlarda ISO 9001, müşteri veya ihaleler için amaçlanan bir belge olarak kalır.
Buna karşılık, süreçleri gerçekten tarif eden, veriyi kullanan ve kararları buradan üreten firmalarda ISO 9001 iyileştirme için bir araçtır ve günlük işleyişin bir parçası haline gelir.
Kendi deneyimimden şunu söyleyebilirim:
ISO 9001, “Bize belge lazım” cümlesiyle başlarsa genelde dokümanlarda kalıyor.
Yönetim sistemi kurma amacıyla başlarsa, kişiye bağlı kalmayan verimli süreçler sağlıyor.
Kısaca:
ISO 9001 yıllarca tüm dünyadan farklı sektörlerden kuruluşların öğrenilmiş dersleri kalite uzmanlarının süzgecinden geçirilerek oluşturulmuş yapılandırılmış bir kalite yönetim sistemini tarif eder. Bu tarifi “kağıt üstünde” uygulayarak belgeyle yetinmek veya gerçek operasyonlarda faydalanmak kurulum yaklaşımındadır.
ISO 9001’in neden çoğu firmada beklenen faydayı sağlamadığını biraz daha detaylı anlattığım yazıya buradan bakabilirsin.